Çanakkale Zaferi yalnızca Türk milletinin değil, savaşan tüm milletlerin hafızasında derin bir iz bırakmıştır. Aşağıda, farklı ülkelerden liderlerin Çanakkale üzerine söylediği anlamlı sözleri bulacaksınız:

Sami Paşazade Sezai: Çanakkale müdafaası, üç mucizeler muharebesidir Hali kurtardı; maziye hamaset ve azametini iade etti; vatanımızı bir vatanı ebedi yaptı.

🇹🇷 Mustafa Kemal Atatürk (Türkiye)

“Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum!”

Bu ikonik söz, 25 Nisan 1915’te Conkbayırı’ndaki askerlere verilen emir sırasında söylenmiştir. Türk askerinin kararlılığını ve fedakârlığını özetleyen tarihî bir ifadedir.

🇳🇿 Mustafa Kemal Atatürk’ün Anzak Annelerine Mesajı (1934)

“Bu memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar!
Sizler, burada bir dost vatanın toprağındasınız.
Huzur ve sükûn içinde uyuyunuz.
Sizler, Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız.
Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar!
Gözyaşlarınızı dindiriniz.
Evlatlarınız bizim bağrımızdadır.
Huzur içindedirler ve huzur içinde uyuyacaklardır.”

Bu söz, Atatürk’ün büyüklüğünü ve savaş sonrasında bile gösterdiği insani duruşu yansıtır. Dünya çapında saygıyla anılır.

🇬🇧 Winston Churchill (İngiltere Başbakanı)

“Çanakkale, İngiliz askerî tarihinin en büyük trajedisidir.”

Churchill, Çanakkale Seferi’nin başarısızlığı yüzünden Deniz Bakanlığı görevinden istifa etmek zorunda kalmıştı. Bu sözü, hatanın büyüklüğünü ve savaşın İngiltere için ne kadar zor geçtiğini vurgulamak için söylemiştir.

🇦🇺 Sir William Birdwood (Anzak Kuvvetleri Komutanı)

“Türkler, gerçekten de cesur ve mert savaşçılardı.
Onlarla çarpışmak, askerlerimiz için hem zordu hem de onurluydu.”

Birdwood, özellikle Anzak askerlerinin yaşadığı zorlukları ve Türk askerlerinin direnişini her zaman takdirle anmıştır.

🇳🇿 Jacinda Ardern (Yeni Zelanda Başbakanı, 2020 Anzak Günü Konuşması)

“Çanakkale’de savaşan Anzaklar, burada büyük bir direnişle karşılaştı.
Ama o savaşın ardından bize kucak açan, düşmanı dost bilen bir millet tanıdık: Türk halkı.”

Yeni Zelanda liderleri, her Anzak Günü’nde Türkiye’ye ve Türk halkına duydukları saygıyı dile getirirler.

🇬🇧 Prens Charles (2021 Anzak Töreni)

“Çanakkale, kayıpların değil, karşılıklı saygının ve barışın anıtıdır.
Türk halkına, evlatlarımızı bağırlarına bastıkları için minnettarız.”

Prens Charles, Çanakkale’nin yalnızca bir savaş değil, kalıcı bir barış ve insanlık dersi olduğunu vurgulamıştır.

🇫🇷 General Henri Gouraud (Fransız Komutan)

“Türkler, ölümle alay eden bir direniş sergilediler.
Çanakkale’de biz, yalnızca toprak değil, onurumuzu da kaybettik.”

Gouraud’un bu sözü, Fransız birliklerinin savaştaki zorluklarını ve Türk askerinin direncini takdir eden tarihi bir yorumdur.

🌍 UNESCO (Barış Mesajı, 2015 – 100. Yıl Anması)

“Çanakkale, savaşların kazananı olmadığını, insanlığın ortak acılarla birleşebileceğini gösteren evrensel bir anıdır.”

UNESCO, Çanakkale’nin dünya barışı adına bir sembol olduğunu vurgulamıştır.

🇹🇷 Recep Tayyip Erdoğan (T.C. Cumhurbaşkanı)

“Çanakkale, milletimizin yeniden dirilişinin sembolüdür.
O destan, sadece bizim değil, insanlık tarihinin ortak mirasıdır.”

Erdoğan, her yıl yaptığı 18 Mart konuşmalarında, bu savaşın yalnızca askerî değil, kültürel ve manevi yönünü de vurgular.

Sonuç:

Çanakkale Zaferi, yalnızca bir savaş değil, saygı, direniş ve insanlık değerleriyle yazılmış bir destandır. Bu savaşta savaşan her milletten asker, birer kahraman olarak anılır. Dünya liderlerinin sözleri de bunu açıkça göstermektedir:
Çanakkale bir zaferdir, ama daha da önemlisi evrensel bir barış dersidir.